5 Sự Thật Gây Sốc Về Việc Cho Con Bú Sẽ Thay Đổi Mọi Suy Nghĩ Của Bạn

Cho con bú. Đối với nhiều người, đây là một hình ảnh quen thuộc, một hành động riêng tư, gần như phổ quát, gắn kết mẹ và con. Chúng ta thường coi đó là một trong những hành động "tự nhiên" nhất của con

người, một chức năng sinh học đơn thuần. Nhưng sẽ thế nào nếu hành động tưởng chừng đơn giản này lại ẩn chứa một lịch sử bí mật, với những ý nghĩa văn hóa, vũ trụ và chính trị sâu sắc mà hầu hết chúng ta chưa từng xem xét?

Bài viết này sẽ vén màn bí mật đó. Bằng cách khai quật những câu chuyện bị lãng quên trong thần thoại, y học và chính trị, chúng tôi tiết lộ năm sự thật đáng kinh ngạc nhất về việc cho con bú. Những sự thật này sẽ thách thức mọi định kiến và cho thấy hành động này không phải là một bản năng tĩnh tại, mà là một "vở diễn" văn hóa đầy kịch tính, với những kịch bản thay đổi liên tục qua các thời đại.

Bạn có biết rằng dải ngân hà lấp lánh trên bầu trời đêm của chúng ta mang tên của sữa mẹ không? Từ "galaxy" (thiên hà) có nguồn gốc trực tiếp từ tiếng Hy Lạp/La-tinh gala, có nghĩa là sữa mẹ. Đây không phải là một sự trùng hợp ngẫu nhiên về ngôn ngữ, mà là di sản của một thế giới quan cổ xưa, nơi sữa mẹ mang sức mạnh sáng tạo vũ trụ.

Trong các thần thoại khởi nguồn trên khắp thế giới, Dải Ngân Hà được cho là hình thành từ dòng sữa dồi dào phun ra từ vú của một nữ thần dù đó là Hera của Hy Lạp hay Hathor-Isis của Ai Cập. Những câu chuyện này cho thấy một niềm tin phổ quát rằng sữa mẹ không chỉ là thức ăn. Nhà sử học Barbara Walker đã ghi lại rằng trong quá khứ:

Dải Ngân Hà được coi là sữa sao của Nữ thần, đông lại để tạo ra các thế giới và sinh vật. the Milky Way was regarded as the Goddess’s star-milk, which formed curds to create worlds and creatures

Nó không chỉ là nguồn sống; nó được coi là vật chất thô của chính sự sáng tạo, có khả năng đông lại thành các vì sao và thế giới. Đây chính là kịch bản vũ trụ đầu tiên của chúng ta về việc cho con bú: một hành động sáng thế.

Việc chúng ta khăng khăng rằng cho con bú là "tự nhiên" thực chất đã hạn chế sâu sắc sự hiểu biết của chúng ta về nó. Một cách nhìn hiệu quả hơn là coi việc cho con bú như một "hành vi trình diễn" (performative) một hành động mà chúng ta thực hiện, có ý thức hoặc vô thức, như một phần của sự thương lượng văn hóa về giới.

Khái niệm "tự nhiên" thay đổi đáng kinh ngạc theo thời gian. Ví dụ, từ thời cổ đại đến thế kỷ 17, thế giới phương Tây tin vào "mô hình một giới tính", nơi cơ thể nam và nữ không khác biệt về bản chất. Trong kịch bản sinh học này, người ta tin rằng:Sữa mẹ thực chất là máu kinh nguyệt đã được "làm trắng" khi đi qua trái tim (được coi như một lò nung).

Đàn ông, nếu có "thể trạng lạnh, ẩm và nữ tính", được cho là hoàn toàn có khả năng tiết sữa. Các tài liệu lịch sử thậm chí còn ghi nhận những trường hợp nam giới đã cho con bú.

Điều này phá vỡ ảo tưởng rằng chúng ta nhìn nhận cơ thể một cách khách quan. Niềm tin văn hóa định hình những gì chúng ta cho là sự thật sinh học. Như nhà sử học Thomas Lacqueur đã chỉ ra:

Những quan niệm mạnh mẽ có từ trước về sự khác biệt hay giống nhau sẽ quyết định những gì người ta nhìn thấy và báo cáo về cơ thể. powerful prior notions of difference or sameness determine what one sees and reports about the body

Nói cách khác, "sinh học" không quyết định niềm tin của họ; niềm tin của họ đã quyết định "sinh học" của họ. Khi hiểu rằng cho con bú là một "vở diễn" văn hóa, chúng ta giải phóng nó khỏi những kỳ vọng cứng nhắc về "tự nhiên" và cho phép có nhiều ý nghĩa và trải nghiệm đa dạng hơn.

Trong văn hóa hiện đại, chúng ta thường nghe về "não bà đẻ" hay "sương mù sau sinh" quan niệm cho rằng việc làm mẹ làm suy giảm khả năng nhận thức của phụ nữ. Nhưng trong lịch sử, kịch bản về trí tuệ của người mẹ lại hoàn toàn khác.

Trong quá khứ, bộ ngực (the bosom) từng được coi là nơi chứa đựng suy nghĩ và cảm xúc. Từ điển Penguin Macquarie định nghĩa "lồng ngực" là "nơi được coi là chứa đựng suy nghĩ và cảm xúc". Dựa trên trực giác này, các nhà văn như Louise Erdich đã định vị lại việc cho con bú như một trạng thái sáng tạo, gọi nó là "trí tuệ sữa" (milk wisdom) và "tầm nhìn sữa" (milk visions). Mặc dù điều này nghe có vẻ thơ mộng, khoa học thần kinh hiện đại đang bắt đầu khám phá ra cơ sở sinh lý cho ý tưởng cổ xưa này. Các nghiên cứu gần đây đã xác định một hiện tượng gọi là "sự dẻo dai thần kinh do làm mẹ gây ra" (maternal induced neural plasticity), cho thấy việc chăm sóc con non thực sự có thể định hình lại bộ não, làm cho nó phức tạp và thích nghi hơn. Thay vì suy giảm, bộ não của người mẹ lại đang tiến hóa. Erdich thậm chí còn đưa ra một suy ngẫm táo bạo:

Có lẽ chúng ta nợ một số tác phẩm văn học cảm động nhất của mình cho những người đàn ông không hiểu rằng họ muốn trở thành những người phụ nữ cho con bú. Perhaps we owe some of our most moving literature to men who didn’t understand that they wanted to be women nursing babies.

Vì vậy, thay vì là một giai đoạn suy giảm nhận thức, việc cho con bú có thể là một thời kỳ phát triển trí tuệ và sáng tạo mạnh mẽ.

Đây là một trong những sự thật bị che giấu nhiều nhất về việc cho con bú. Nghiên cứu của nhà khoa học Niles Newton từ những năm 1950 đã chỉ ra một mối liên hệ sinh lý không thể chối cãi giữa việc cho con bú, sinh con và cực khoái.

Chìa khóa của mối liên hệ này là hormone oxytocin. Hormone này được giải phóng trong cả ba quá trình, dẫn đến các phản ứng sinh lý tương tự nhau, bao gồm co thắt tử cung, tăng nhiệt độ và dựng núm vú. Các nhà nghiên cứu Riordan và Auerbach đã quan sát rằng các cơn co thắt nhịp nhàng của tử cung trong khi cho con bú "có thể là một nguồn khoái cảm cho người mẹ" và về cơ bản tương tự như những cơn co thắt khi đạt cực khoái.

Vậy tại sao khía cạnh này lại là một điều cấm kỵ? Trong văn hóa đương đại, tình mẫu tử thường bị tách rời hoàn toàn khỏi tình dục để duy trì hình ảnh thiêng liêng, trong sáng và vô tính của người mẹ một hình ảnh dễ kiểm soát hơn về mặt văn hóa. Sự im lặng này có thể dẫn đến sự nhầm lẫn, xấu hổ và lo lắng. Một trường hợp bi thảm là của Karen Carter, một người mẹ ở Mỹ đã bị điều tra vì lạm dụng tình dục trẻ em chỉ vì thừa nhận cảm thấy những cảm giác tình dục nhẹ khi cho con bú một phản ứng sinh lý hoàn toàn bình thường.

Tại sao hình ảnh một người mẹ cho con bú nơi công cộng lại có thể gây ra những cuộc tranh cãi gay gắt đến vậy? Hành động cho con bú nơi công cộng trở thành một sự đối đầu chính trị chính vì nó buộc hai vai trò không tương thích của bộ ngực tình dục và mẫu tử phải va chạm trong không gian chung. Nó thách thức quan niệm rằng bộ ngực chỉ thuộc về lĩnh vực tình dục riêng tư và khẳng định quyền tồn tại của cơ thể người mẹ trong không gian công cộng.

Một ví dụ điển hình là cuộc biểu tình ngồi cho con bú (sit-in) trên các bậc thềm của Tòa nhà Quốc hội ở Victoria, Úc, để vận động cho luật chống phân biệt đối xử. Cựu Thủ hiến Jeff Kennett đã gọi hành động này là "kém thẩm mỹ" và cho rằng những người phụ nữ này "thất bại với tư cách là những người mẹ" khi cố tình trình diễn, vi phạm "lẽ thường tình". Sự phản kháng này cho thấy mối đe dọa mà hành động này gây ra đối với trật tự đã được thiết lập. Nhà xã hội học Kerreen Reiger lập luận rằng:

[Những người mẹ nêu lên các câu hỏi trên phương tiện truyền thông về chính sách của nhà nước đối với việc sinh nở và cho con bú] đặt ra mối đe dọa rõ ràng nhất đối với những hiểu biết bá quyền về những gì được chấp nhận là "chính trị" và phù hợp để tranh luận công khai. [Mothers raising questions in the media about state policies on birthing and lactation] pose the most explicit threat to the hegemonic understandings of what is acceptably “political” and fit for public debate

Những "vụ bê bối" này cho thấy rằng việc cho con bú nơi công cộng không chỉ là cho con ăn. Đó là một hành động đòi lại không gian, thách thức các giá trị xã hội đã ăn sâu về cơ thể, giới tính và quyền công dân của phụ nữ.

Cho con bú không chỉ là một hành động sinh học. Nó là một hiện tượng văn hóa phức tạp, được trình diễn theo những kịch bản khác nhau tùy thuộc vào bối cảnh lịch sử và văn hóa. Năm sự thật này không chỉ là những mẩu chuyện thú vị; chúng là năm "kịch bản" vũ trụ, sinh học, trí tuệ, tình dục và chính trị tiết lộ rằng một trong những hành động nguyên thủy nhất của chúng ta luôn được định hình và tranh cãi.

Khi chúng ta nhận ra những tầng ý nghĩa sâu sắc này, có lẽ câu hỏi không phải là "Tại sao chúng ta nên cho con bú?" mà là "Chúng ta có thể khám phá ra điều gì về chính mình và thế giới của mình thông qua hành động tưởng chừng đơn giản này?"